Zrozumieć indeks cz.1

Wpisany przez Dapi czwartek, 21 maja 2009 06:23

Eseistyka giełdowa

Wartości indeksów giełdowych to jedna z podstawowych informacji dotycząca rynku giełdowego. Publikowane, cytowane, omawiane są wszędzie. Jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę jak też te indeksy są wyliczane. Następną sprawą jest wykorzystanie wiedzy wynikającej z faktu, że indeks wzrósł czy spadł. Czy przekazana informacja posiada jakąkolwiek wartość techniczną dla inwestora czy też spekulanta operującego praktycznie na giełdzie ? Czy jest tylko czymś co potrzebują dziennikarze i publicyści do "gdybania" czy coś wzrośnie czy spadnie...

Rynek giełdowy to wiele instrumentów finansowych. Na podstawie notowań poszczególnych spółek trudno byłoby określić stan całego rynku. W tym miejscu pojawiła się potrzeba ustalenia jednej, syntetycznej liczby, która wskazałaby, wszystkim zainteresowanym w jakim miejscu na dzisiaj znajduje się cały rynek.

Indeks rynku to liczba, zmieniająca się w trakcie trwania sesji na rynku, określona na podstawie cen oraz innych wartości charakteryzujących akcje. W konstrukcji indeksu znaczenie może mieć np. ilość akcji w wolnym obrocie, całkowita ilość akcji, kapitalizacja spółki czy wielkość dywidendy.

Funkcje jakie pełni indeks:

• stanowi przybliżenie portfela rynkowego; można napisać że stanowi wzorcowy, zdywersyfikowany portfel złożony z instrumentów jakie obejmuje. 
• pełni rolę punktu odniesienia przy ocenie efektywności inwestycji, może stanowić swoisty benchmark dla inwestorów
• informuje o sytuacji na giełdzie
• stanowi instrument odniesienia dla instrumentów pochodnych

 Konstrukcja indeksu

Jest to tak naprawdę najważniejsza informacja dla inwestora. Aby stosować np. indeks WIG20 jako benchmark dla swoich strategii inwestycyjnych trzeba znać jego konstrukcję. Jeżeli inwestujemy tylko w spółki wchodzące w skład indeksu WIG20 wcale nie oznacza to, że wartości tego indeksu będą odpowiednie  do porównywania efektywności naszych inwestycji. Odpowiednie będą tylko w jednym przypadku, jeżeli  udział spółek będzie dobierany na identycznych zasadach, co użyte do jego konstrukcji. A wierzcie mi w praktyce będzie to bardzo trudne, wręcz niemożliwe.

Kryteria brane pod uwagę przy konstrukcji indeksu to:

1. Liczba spółek.

Przy konstruowaniu indeksu są dwie możliwości:

• uwzględnienie niewielkiej ilości lub przeważającej większości spółek występujących na rynku. I tak w przypadku indeksu WIG uwzględnionych jest większość spółek polskiej giełdy, ale nie wszystkie !
• uwzględnienie niewielkiej, acz reprezentatywnej dla określonego rynku liczby spółek. Tutaj jako przykład może posłużyć WIG20, choć jest to przykład bardzo ułomny.

2. Sposób ważenia spółek.

Rozróżniamy 3 sposoby ważenia:

• waga zależna o cen określonego instrumentu
• waga zależna od kapitalizacji spółki czyli jej wartości rynkowej - uzyskujemy ją mnożąc ilość akcji przez ich wartość
• jednakowe wagi czyli bez względu na cenę i kapitalizację waga spółki pobierana do wyliczenia jest zawsze taka sama

3. Dywidendy i prawa poboru

• w przypadku indeksu dochodowego - uwzględnianie dochodu z tytułu dywidendy
• w przypadku indeksu cenowego - nieuwzględnianie tych dochodów

4. Sposób uśredniania

• za pomocą średniej arytmetycznej
• za pomocą średniej geometrycznej

Indeks składa się z określonej ilości spółek i wynikających z nich wartości. Aby uzyskać jedną liczbę należy te wartości w odpowiedni sposób uśrednić.

Indeksy GPW są indeksami uwzględniającymi wartość rynkową spółek {waga} i  uśredniane są za pomocą średniej arytmetycznej. Uwzględniana jest także ilość i wartość akcji będąca w wolnym obrocie, splity i prawa poboru. Do indeksów WIG20,sWIG80 i mWIG40 spółki dobierane są za pomocą rankingu w odpowiedni sposób obliczanego. Dane nt. konstrukcji polskich indeksów znajdują się tutaj.  A szczegółowy opis np. dla indeksu WIG20 przedstawiony jest tutaj. Proszę kliknąć na link do dokumentu w pdf znajdującego się w wierszu szczegółowy opis. Indeksy wyliczane są w stosunku do określonych wartości w tzw. dniu bazowym w którym przyjęto np. wartość 1000 dla określonego indeksu.

W związku z powyższym wyliczane różnych wskaźników analizy technicznej dla  indeksów jest sprawą mocno dyskusyjną - jeżeli bierzemy pod uwagę nasz portfel. Moim zdaniem, biorąc pod uwagę psychologię rynku, wszelkie formacje wynikające z wykresu świecowego czy liniowego mogą mieć jednak znaczenie. 

 Teraz potrzebuję odważnych, którzy w taki sposób obliczają wartość swojego portfela...

W następnej części po prostu pokażę różnice, które indeksy czynią dla nas "użytecznymi inaczej".

Do poczytania:

• GOD is a DJ, więc banki nie mają nic do powiedzenia
• Indeksy światowe: S&P500
• Stock market index

Literatura:

Jajuga Krzysztof, Jajuga Teresa  INWESTYCJE Instrumenty finansowe, ryzyko finansowe, inżynieria finansowa.