Sprzedawanie jest trudniejsze...

Wpisany przez Dapi wtorek, 21 kwietnia 2009 06:18

Analiza techniczna

Myśląc o systemie inwestycyjnym w naturalny sposób oczekujemy informacji co i kiedy mamy kupić. Mimo wielu wskazań w literaturze dotyczącej inwestowania, że to sprzedaż jest najważniejsza, najbardziej jednak  nurtuje nas ten "nieszczęsny" moment kupna. Oddziaływanie otoczenia w tym wszystkim nam niestety nie pomaga. Nagłówki z prasy, fora internetowe "krzyczą" na nas z każdego zakątka "...pociąg odjechał, spóźnialscy zostali na peronie...".

Ja jednak wbrew temu, dzisiaj postanowiłem zająć się trochę tym nielubianym sygnałem Sell, czyli jak i kiedy sprzedać. Dla tradera posługującego się analizą techniczną taki stan "zostania na peronie" właściwie nie występuje. Już na swoim poprzednim blogu przedstawiłem test strategii opartej na losowym otwarciu pozycji, ale z ustaloną strategią wyjścia jako potwierdzenie faktu {po raz kolejny po Van Tharpie}, że dużo jednak zależy od sposobu wyjścia z pozycji. Temat jest bardzo szeroki i skomplikowany w swych szczegółach dlatego w tym wpisie pozwoliłem sobie na małe wprowadzenie.

Poniższe informacje dostępne są w wielu książkach dotyczących inwestowania. Ich przepisywanie nie ma najmniejszego sensu, jednak dla czystości dalszych testów muszę taki wpis popełnić. Pozwolę obie na jakieś osobiste przemyślenia co powinno wzbogacić te informacje o pogląd kolejnej osoby.

Podstawowe sposoby wyjścia z inwestycji wraz z ich krótką charakterystyką.

1. N-bars stop

Jest to metoda określająca wyjście z inwestycji w uzależnieniu od czasu jej trwania. n to ustalony okres w którym jesteśmy obecni na rynku np. 5-bars mówi nam, że po pięciu świeczkach {czy to 5-minutowych, 10-minutowych czy dziennych} zamykany określoną pozycję. Stop często stosowany w celach statystycznych np. określania istotności statystycznej określonej formacji. Inne popularne zastosowanie to badanie poprawności sygnałów kupna. Ten typ wyjścia może się wydawać najmniej praktycznym z przedstawianych. Osobiście uważam jednak, że po odpowiednim "opracowaniu" statystyką może być bardzo silną bronią używaną na rynku.

W tym przypadku możemy także próbować zastosować różne metody prognostyczne dotyczące rynku kapitałowego. Metoda Fishera, okienka Carollana czy też cykliczność Hursta to narzędzia pozwalające prognozować momenty zwrotne na rynku. Dane uzyskane w ten sposób mozna "przekuć" na określenie stopu.

2. Warunki logiczne/transakcyjne

Sam za bardzo nie wiedziałem jak to ładnie nazwać. Chodzi tutaj o warunki wynikające np. z wartości określonych wskaźników analizy technicznej. Jeżeli sygnał zakupu jest momentem crossu od dołu średniej o krótszym okresie wyliczenia z średnią o dłuższym okresie  to cross tej samej średniej tylko od góry może stanowić moment wyjścia z inwestycji. Oczywiście możemy "mieszać wskaźniki" tzn. sygnał Buy z crossu średnich sygnał Sell po przecięciu przez RSI poziom np. 70.

Możemy w tym przypadku wyróżnić kilka sposobów, i tak w przypadku strategii podążających za trendem:

• wyjście określa nam wartość wskaźnika siły trendu np. ADX
• warunki wyjścia określone są poprzez np. średnie, MACD czy inne przekształcenia cen stosowane dla strategii momentum np. ROC
• formacje wynikające z przedstawienia cen na wykresie np. Low z 20 dni.

Dla przypadków strategii beztrendowych można wyróżnić np.

• sygnały wyprzedania dla oscylatorów np. Stochastic, RSI czy Bollinger Band

Dla przypadków strategii "mieszanych":

• poziomy wsparcia i oporu wynikające z szczytów, dołków
• formacje świecowe np. spadająca gwiazda, młot.

W przypadku wielu z tych typów stopów trzeba bardzo uważać na pewne oczywistości. Szczególnie podatne na oczywistość są poziomy wsparcia i oporu wynikające z linii prostych, które próbujemy rysować na wykresach. Jeżeli są zbyt oczywiste i widoczne dla wszystkich uczestników rynku, mogą zostać wykorzystane przeciwko nam. Dlatego poziomy na których ustalimy swój stop muszą różnić się o określoną wartość od oczywistej linii trendu wynikającej z wykresu ceny.

3. Profit target

Metoda wyjścia, której najbardziej osobiście nie lubię. Czyni z nas swoistą wróżkę dotyczącą poziomu docelowego wzrostu. W przypadku strategii podążającym za trendem może być najbardziej zgubna. Wymaga silnego opracowania statystycznego tak jak w przypadku N-bars. Strategia ułomna ponieważ pozbawiona ruchu potwierdzającego. Ogólnie ten sposób wraz z N-bars uważam za najtrudniejszy do praktycznego zastosowania tzn. łatwo jest zastosować technicznie, trudniej opracować jakieś dane potwierdzające.  Stosuje się tutaj np. poziomy Fibbonaciego. Osiągnięcie określonej ceny może być, w przypadku rynków to umożliwiających, poziomem wskazującym odwrócenie pozycji.

4. Trailing Stop

Stop podążający za ceną. Umożliwia "ochronę" osiągniętego zysku. Najprostsza forma to stop oddalony o określony procent od ceny Close. Mimo przyjaznego "wyglądu" stop jest bardzo zdradliwy. W przypadku testów na danych historycznych wymaga optymalizacji, która daje złudne poczucie kontroli. Rozwiniętą formą jest uzależnienie od True Range {ATR} czy SD. Powoduje to mniej błędnych sygnałów i nadaje pewną realność wskazań w zależności od stanu rynku. Kolejnym rozwinięciem jest stosowanie ATR jako funkcji nieliniowej np. stop = a0+a1*ATR^2  w odróżnieniu od stop=ATR z określonej ilości dni. Bardzo ważna wartością jest tutaj MAE {szczególnie przy ustalaniu stałych procentowych stopów} czyli maksymalna niekorzystna zmiana ceny. Jest to wartości o jaka zmienia się cena, w kierunku przeciwnym, po zajęciu przez nas pozycji na rynku.Temat jest dość szeroki i na pewno zajmę się nim w najbliższym czasie.

5. Stop wynikający z Money Management.

Rozmawiamy tutaj o poziomie stopu wynikającym z ponoszonego ryzyka na całości portfela. W najprostszym przykładzie przy zajęciu pozycji w kwocie 100% wielkości portfela przy ryzyku 1% stop oddalony jest o tą wartość od poziomu ceny zakupu. Oczywiście jest to przykład hipotetyczny i mało realny ponieważ musimy brać pod uwagę poślizgi wynikające np. z wielkości pozycji, spreadu czy luk. Bardziej realnym przykładem jest stop przy ryzyku na portfelu 2% i maksymalnej wielkości pozycji ustalonej w strategii na 10% portfela oddalony od ceny zakupu 10%. Stop może być ustalany także w cenach i w uzależnieniu od zmienności na rynku. W zmienności  możemy zmieniać funkcję na inną niż liniową a także  wprowadzać np. funkcje biorące pod uwagę zmienność krótkoterminową i długoterminową.

6. Stop jako odwrócenie pozycji.

W przypadku rynków umożliwiających spekulację w dwóch kierunkach wyjście z pozycji może być sygnałem dla jej odwrócenia, czyli zajęcia pozycji w przeciwnym kierunku. Jest to moim zdaniem jeden z najtrudniejszych sposobów. W przypadku strategii podążającej za trendem jest to stop "proszący się o kłopoty". Możemy często zajmować pozycję przeciwną do kierunku trendu długoterminowego, oczywiście rozpatrując najprostszą z możliwych strategii np. wybicia z kanału ceny. W przypadku rynków lewarowanych ten typ niekończącej się inwestycji jest jednak często stosowany.

7. Stop psychologiczny

Jest to typ stopu, który wyróżnia van Tharp w swojej książce. Cytując za nim jeżeli giełda ekscytuje Cię w nadmierny sposób rozważ wyjście z rynku, jeżeli rozwodzisz się masz kłopoty rodzinne zrób sobie przerwę...Niewiele można do tego dodać, oprócz tego, że tego typu stopy potrafią być bardzo trudne do zastosowania.Walka z własną osobą jest najtrudniejsza.

W przypadku strategii typowo mechanicznych mamy tutaj do czynienia z pewną sprzecznością. Po wielu testach dla danych historycznych z rynku, godzinach spędzonych nad opracowywaniem wszystkich elementów strategii nagle zaprzestajemy jej stosowania. Jakie transakcje ominęliśmy, czy akurat w tym czasie system mógłby osiągnąć swoje maksymalne przyrosty wartości Equity. Jeżeli ktoś stosował taką strategię w sposób konsekwentny dobrze wie o czym piszę. Jest to na pewno obciążenie behawioralne tego rodzaju tradingu.

8. Time stop

Stop najczęściej mający zastosowanie w przypadku rynku forex. Otwieramy pozycje na funcie w poniedziałek o 8.00 zamykamy o godzinie 10.00. Obserwując notowania na naszej rodzimej GPW, też możemy zaobserwować różną aktywność uczestników rynku w zależności od pory dnia. Możemy wyróżnić okres od otwarcia do godziny 10-10.30 i od godz. 14.00 do zamknięcia. Oczywiście trochę uprościłem, ale taki stop może stanowić metodę zamykania pozycji na rynku.

Literatura:

Zebrałem wiele z tego co przeczytałem...